VeineMAGAZINE 05

KINDEREN MET EEN HERSENAFWIJKING ONTWIKKELEN ZICH VAAK LANGZAAM, MAAR MEESTAL GAAN DE ONTWIKKELINGEN DIE HOREN BIJ DE PUBERTEIT WEL IN HET TEMPO WAARIN WE DIE BIJ ANDERE KINDEREN ZIEN. MEISJES DIE GAAN MENSTRUEREN EN JONGENS DIE DE BAARD IN DE KEEL KRIJGEN. De hormonen gieren ook bij deze kinderen door hun lijf en dat beïnvloedt natuurlijk hun gedrag en hun seksuele gevoelens. Ook als je het ontwikkelingsniveau van een tweejarige hebt. De combinatie maakt het vaak zo lastig. In mijn praktijk spreek ik vaak ouders en jongeren over de lichamelijke gevolgen van puberteit. Bijvoorbeeld de groeispurt die erbij hoort. Vaak gaat dit gepaard met een toename van scoliose en zijn er aanpassingen van hulpmiddelen noodzakelijk. Bovendien is het een gegeven dat veel kinderen juist in de puberteit wat minder actief zijn (lees: hormonale luiheid). Kinderen met een beperking die tot dat moment nog wel een klein beetje kunnen lopen, stoppen daar tijdens hun puberjaren vaak mee. Dit heeft deels te maken met de verminderde activiteit die alle kinderen in de puberteit hebben maar ook omdat kinderen zwaarder worden. Er ontstaat dan een vicieuze cirkel; doordat het lichaam in gewicht toeneemt, wordt het moeilijker om te lopen, daardoor wordt het lichaam weer zwaarder en wordt het nog moeilijker om te lopen enzovoort. Als ouders kun je wel iets doen. Enerzijds moet je je bewust zijn van de gedragscomponent. Als jongeren aangeven niet te willen lopen, zijn de meeste ouders snel geneigd te helpen. Maar besef dat je hen beter kunt stimuleren om toch te bewegen. Anderzijds stimuleer ik ouders en jongeren op tijd op zoek te gaan naar een sport. Omdat daar vaak zoveel plezier mee gepaard gaat, blijven jongeren voor hun sport wel bewegen. Het is handig als je dit al voor de puberteit start, hebt geïntroduceerd. Voor kinderen en/of pubers die meervoudig beperkt zijn, zijn er minder opties om te sporten en is kiezen lastig. Maar ook bij kinderen met alleen een lichamelijke beperking is het al lastig om hen aan het sporten te houden als ze in de puberteit komen. Het mentale aspect gaat dan een grotere rol spelen. Bij jonge kinderen is het meedoen het meest belangrijk maar naarmate ze ouder worden, komt ook het competitieve element eraan te pas. Als kinderen met alleen een lichamelijke beperking overstappen naar g-sporten krijgen zij daar te maken met kinderen die ook een geestelijke beperking hebben en dat is voor deze groep kinderen psychisch heel lastig. Het is daarbij ook, naast dat het lastig is een passende sport bij je beperking te vinden, vaak een issue dat het inpasbaar moet zijn in het leven van de rest van het gezin. Vraag een sportadvies bij het revalidatiecentrum in de buurt of bij Mee (www.mee.nl ). Eén ding is zeker. Op de puberteit kun je je als ouders maar beter goed voorbereiden. Daarmee kun je vooraf al een heleboel problemen tackelen. • COLUMN OVER PUBERTEIT S a n d r a T i t u l a e r - k i n d e r r e v a li d a t i e a r t s 83