VeineMAGAZINE 07

IN ONS DAGELIJKS WERK VAN HET BEDENKEN EN MAKEN VAN OPLOSSINGEN VOOR ZITPROBLEMEN, VAAK OP EEN ROLSTOEL, ZIJN WE STEEDS BEZIG MET HET ONDERSTEUNEN VAN EEN GROTER OF KLEINER DEEL VAN HET LICHAAM. HIERBIJ KAN HET GAAN OM EEN COMPLETE ZITORTHESE DIE EEN GROOT DEEL VAN HET LICHAAM STEUNT MAAR OOK OM EEN ARMLEGGER, EEN BEEN- OF HOOFDSTEUN DIE AAN EEN KLEIN DEEL VAN HET LICHAAM ONDERSTEUNING BIEDT. Bij de manier waarop we iets willen ondersteunen moeten we steeds dezelfde afweging maken. Het maakt hierbij niet uit of het gaat om een groot of klein deel van het lichaam dat ondersteuning nodig heeft. Door een verkeerde afweging te maken of door zelfs helemaal niet na te denken over een aanpassing, kan de invloed van een klein onderdeel van een rolstoel een zeer negatieve invloed hebben op de kwaliteit van het zitten. Wat ons betreft moeten er bij iedere vorm van ondersteuning in ieder geval twee afwegingen gemaakt worden: moet het lichaam of het lichaamsdeel gestuurd worden? Moeten we het lichaam of het lichaamsdeel volgen of compenseren? Sturen is soms nodig om een bepaalde afwijkende (maar wel corrigeerbare) stand van de benen onder controle te krijgen, bijvoorbeeld door middel van een abductieklos. Compenseren of volgen is noodzakelijk als er sprake is van een daadwerkelijke vergroeiing of dwangstand die niet te corrigeren is. Een voorbeeld hiervan is bij een scoliose ruimte maken voor de gibbus (bochel) in de rugleuning. Compenseren kan ook zijn dat de mogelijkheid tot steunnemen wordt geboden als je moe bent of wilt rusten. Je kunt een goede armfunctie hebben, maar een armleuning is op bepaalde momenten toch prettig, zeker als je er voor kunt kiezen. Het ondersteunen van het hoofd verdient in dit kader extra aandacht. Als je googlet op “gewicht hoofd” lees je getallen als 4 tot 5 kg of 8% van het lichaamsgewicht. Iets in die orde van grootte. In ieder geval is het een fors gewicht dat gebalanceerd moet worden via zeven nekwervels op de romp door middel van het samenspel van vooral nekspieren. Dit is best zwaar! Probeer maar eens een halve emmer water op één hand te laten balanceren. Niets in de wereld is zwart of wit dus ook op het gebied van de hoofdsteunen bestaan er veel mogelijkheden en tussenvormen. Een voorbeeld is het gebruikmaken van een basishoofdsteun waarbij elementen zijn toe te voegen om op bepaalde plekken het accent tussen sturen en compenseren te kunnen verschuiven. Zoals blijkt vinden wij het ondersteunen van het hoofd in een rolstoel zeker geen bijzaak. Vraag ons gerust naar onze mening of de mogelijkheden die we kunnen bieden. • Mark Huisman / Arie van Tienhoven COLUMN Arie van Tienhoven is sociaal ondernemer en eigenaar van het bedrijf Ortho Innovatief. Zijn uitspraak “Bij mij gaat het om mensen, mensen en mensen” is illustratief voor de wijze waarop Arie en zijn collega’s werken. In januari 2016 werd Arie ‘Ondernemer van het jaar’. Zoals hij zelf zegt: “Gewoon omdat het anders moet”. Vragen of opmerkingen? Schroom niet en mail naar: a.tienhoven@ortho-innovatief of m.huisman@ortho-innovatief.nl A r i e v a n T i e n h o v e n - o n d e r n e m e r HOOFDSTEUN, HOOFDZAAK OF BIJZAAK? 33