VeineMAGAZINE 15

39 RUBRIEK COLUMN N I C O L E K I E N - a d v o c a a t Nicole Kien is één van de topadvocaten in de gezondheidszorg en staat aan de basis van de succesvolle ontwikkeling van LS&H Lawyers. Meer informatie: www.lshlawyers.nl HET RECHT IS ER OOK VOOR (MENSEN ZOALS) MIJN OPA MIJN OPA IS ALTIJD EEN HELE TROTSE MAN GEWEEST. HIJ WAS STOER, DE BAAS OVER HEEL VEEL MENSEN EN REGEERDE ALTIJD – ZOALS DAT HEETTE – STRENG MAAR RECHTVAARDIG. IEDEREEN MOCHT HEM GRAAG. Regelmatig mochten wij bij opa en oma logeren en als opa dan thuiskwam van z’n werk, dan werd de muziek aangezet, gingen we gek doen en mochten we opa ‘op zijn kop zetten’, waarbij hij van tevoren wat muntgeld in zijn zakken had gestopt dat er dan ‘spontaan’ voor ons uitviel. Mijn opa is inmiddels 96 jaar. Tot vorig jaar was hij nog zo gezond dat hij volkomen zelfstandig woonde. Inmiddels is het niet meer verantwoord om hem helemaal zelfstandig te laten blijven wonen. Hij moet de verzorging in. Soms is opa heel goed in staat om precies te weten wat hij wil en wat nodig is, maar het komt steeds vaker voor dat hij dat niet meer allemaal kan beoordelen. Voor ons als juristen is hij dan ‘tijdelijk niet in staat zijn wil op te maken’. En dat is voor juristen een probleem. Een rechtshandeling (koop, huur, betaling, testament, volmacht geven) kan in principe namelijk alleen maar ontstaan als er sprake is van ‘een op rechtsgevolg gerichte wil die zich door een verklaring heeft geopenbaard’. Als iemand dus niet in staat is iets te willen, dan is het niet goed mogelijk dat die persoon ook nog zijn eigen belangrijke zaken regelt. Mijn moeder wil graag dat zij de bevoegdheid heeft om de zaken van mijn opa goed te regelen als hij dat zelf niet meer kan. Zij beschikt daartoe over zijn volmacht, dat is een geschreven document wat zij beiden getekend hebben waarin hij haar een volledige volmacht geeft om namens hem rechtshandelingen te verrichten. Andere partijen, bijvoorbeeld banken, vinden dat niet altijd genoeg, omdat als mijn opa die volmacht heeft getekend op een moment dat hij niet (langer) in staat was zijn wil te bepalen, de vraag dan is of die volmacht wel volstaat of geldig is. Reden waarom mijn moeder moet kiezen tussen twee - meer formele - mogelijkheden. De eerste is dat zij twee gesprekken bij de notaris heeft, en als de notaris van mening is dat mijn opa nog voldoende wilsbekwaam is, dan kan hij via een door hem en de notaris opgemaakt levenstestament aan mijn moeder formeel de volmacht geven om namens hem op te treden. De tweede optie is dat mijn moeder tot bewindvoerder en mentor wordt benoemd via een verzoek aan de rechter. Als bewindvoerder kan ze dan mijn opa’s zakelijke belangen behartigen; als mentor kan ze ook zijn persoonlijke zaken behartigen (en in beide aangelegenheden besluiten namens hem nemen en dus rechtshandelingen namens hem verrichten). Ik ben blij dat het recht (mijn vak), goede mogelijkheden biedt om mijn opa’s belangen te behartigen en beschermen, nu hij dat zelf steeds minder kan. Het recht doet daarmee wat het behoort te doen: orde in onze samenleving brengen. Soms is het recht helaas complex, ontoegankelijk en lastig. In situaties als die van mijn opa is het een verademing dat we de juridische mogelijkheid hebben om lastige zaken praktisch en goed te kunnen regelen voor de belangen van mensen die geholpen en beschermd moeten worden. Ik weet zeker dat mijn opa dat ook fijn had gevonden. De wettelijke regeling geeft namelijk iedereen duidelijkheid en iedereen weet zo weer waar hij aan toe is.  •