VeineMAGAZINE 26

COLUMN Prikkelverwerking... In mijn positie maak ik vaak in een vroeg stadium kennis met de kinderen en het gezin. In een fase waarin men zich nog niet zo bewust is van onder- en of overprikkeling.Dat wil zeggen, de meeste mensen zien overprikkeling wel. Uitspraken als ‘mijn kind huilt altijd als de stofzuiger aangaat’, kom ik wel vaker tegen. Onderprikkeling is eigenlijk een groter gevaar, veel ouders vinden een kind juist makkelijk en hebben niet door dat extra prikkels nodig zijn om een stapje te kunnen maken in de ontwikkeling. Je ziet een combinatie van onder- en overprikkeling relatief vaak voorkomen bij kinderen waar ook sprake is van een afwijking in de hersenen. Zo kan er bijvoorbeeld bij het eten sprake zijn van een combinatie van overprikkeling en onderprikkeling. Ik zie kinderen die pas als er een klein beetje sambal door het eten gaat, ervaren dat ze eten in hun mond hebben en dan maken ze een goede slikbeweging. In een wat flauwer hapje dat niet geregistreerd wordt qua smaak kunnen ze zich veel gemakkelijker verslikken. Ik ga altijd het gesprek aan en stel dan algemene vragen. Hoe reageert je kind op bepaalde geluiden? Hoe reageert je kind als het water op het hoofd voelt? Kriebelen kleren vaak? Als je er alert op bent en je kunt gaan helpen om je kind aan de prikkels te laten wennen, dan kun je er vaak weer mee verder. Het risico is veel groter dat je als ouder de prikkels gaat mijden, want dan komt er een moment dat je niets meer kunt doen. Dan is bijvoorbeeld stofzuigen alleen maar mogelijk als het kind uit logeren is. Je moet iets vinden waardoor het kind wel kan leren omgaan met die prikkels - in een fijne vertrouwde omgeving - zodat het er later niet in blijft hangen. Soms is het vermijden van een bepaalde hele heftige prikkel de oplossing om ervoor te zorgen dat het kind in de basis rustig is. Dan kan een kind aan de hand van minder zware prikkels eerst wat leren alvorens aan de slag te gaan met de meest heftige prikkels. In eerste instantie adviseer ik altijd om het verder te onderzoeken en te bekijken hoe je een kind toch kunt laten wennen. En ik verwijs dan naar een logopedist, fysio- of ergotherapeut met een SI * -specialisatie. Het is belangrijk dat je uitzoekt wat werkt en wat niet. Een standaard ‘kookboekje’ bestaat daarvoor niet. Als je bepaalde hulpmiddelen zomaar inzet, kan het juist ook een averechts effect hebben. Per zintuig moet je kijken in welke situatie onder- en of overprikkeling plaatsvindt, en je kunt dan geen tien dingen tegelijk uitproberen. Ik adviseer altijd om bij een SI-therapeut een screeninglijst in te vullen, een heleboel vragen die soms heel gewoon kunnen lijken, maar daardoor wel een beeld geven van ‘hé, dit kind reageert wel wat heftig op een hele gewone prikkels’. Soms zie ik ouders die alles al hebben geprobeerd en dan lukt het toch niet. Dan moet je keuzes maken en kijken welke prikkels je gaat vermijden om het wel leefbaar te maken voor iedereen in huis! • * SI=sensorische integratie SANDRA TITULAER - kinderrevalidatiearts 33