VeineMAGAZINE 29

1. WAT IS BACLOFEN? Baclofen is een zogenaamde ‘gamma-aminoboterzuur-agonist’, de meeste mensen noemen het een spierverslapper. Het is de medicatie die het meest wordt gebruikt om spasticiteit te behandelen. Baclofen werkt in het ruggenmerg en verbetert hyperactieve reflexen en overmatige spierspanning. Maar net als bij geneesmiddelen zijn er ook van baclofen verschillende bijwerkingen bekend: slaperigheid, duizeligheid, zwakte, misselijkheid en hoofdpijn. Plotseling stoppen kan zelfs ontwenningsverschijnselen veroorzaken, waaronder toevallen. Gek weetje: In Nederland wordt baclofen ook weleens als middel tegen alcoholverslaving gebruikt. Het is niet officieel geregistreerd als middel tegen (alcohol)verslaving, maar er wel wordt hier en daar door huisartsen en klinieken met het middel geëxperimenteerd. 2. WAT IS INTRATHECALE BACLOFEN THERAPIE? Baclofen wordt meestal meerdere keren per dag via de mond in tabletvorm ingenomen. Intrathecale baclofen therapie (ITB) bestaat uit het afleveren van een vloeibare vorm van baclofen in het ruggenmergvocht met behulp van een baclofenpomp. Deze nieuwe manier van toediening van baclofen bij patiënten met spasticiteit is in 1984 voor het eerst beschreven en is sindsdien een belangrijke behandeloptie geworden als de ‘normale therapie en medicatie’ geen soelaas bieden. 3. WAT IS EEN BACLOFENPOMP? Het baclofenpompsysteem bestaat uit een pomp en een katheter die de medicatie via de pomp in het ruggenmergvocht brengt. De pomp is een ronde metalen schijf van ongeveer tweeënhalve centimeter dik en met een diameter van zevenenhalve centimeter. Deze wordt chirurgisch onder de huid van de buik geplaatst. De pomp kan worden geprogrammeerd met een kleine computer die met de pomp communiceert via een staafje dat over de huid wordt geplaatst. 4. HOE LANG GAAT DE BACLOFENPOMP MEE? De pomp bevat een batterij, die meestal tussen de vijf en zeven jaar meegaat. Bij ruim 90% van de gebruiker gaat de pomp ruim zes jaar mee (vanaf de dag van implantatie), afhankelijk van hoeveel medicatie de pomp elke dag afgeeft. De behandelend arts controleert regelmatig de werking van de pomp. De pomp moet worden vervangen door een nieuwe voordat deze stopt met functioneren aan het einde van de levensduur, zodat er geen onderbreking plaatsvindt. Voor de vervanging is wederom een operatie nodig. 5. WANNEER IS EEN BACLOFENPOMP GESCHIKT? Als alle behandelingen met pillen of injecties, met fysio- en ergotherapie, onvoldoende helpen bij ernstige spasticiteit, kun je met je specialist gaan praten over de mogelijkheden van een baclofenpomp. Een reden kan zijn dat er van de medicijnen teveel bijwerkingen zijn zoals spierzwakte, duizeligheid, misselijkheid en slaap. Doordat je via de pomp veel directer en meer op maat medicatie kunt toedienen is een veel kleinere hoeveelheid nodig om effect te hebben. 6. KAN EEN POMP ZOMAAR WORDEN GEPLAATST? Een kind of volwassene moet een bepaalde lichaamsbouw hebben om de pomp te kunnen dragen. Bovendien worden voor plaatsing testen gedaan waarbij baclofen onderin de rug wordt ingespoten. Zo wordt duidelijk of de indicatie van een chirurgische ingreep verantwoord is. > 24 25 VEINE EXTRA EXTRA