VeineMAGAZINE 37

11 COLUMN LYZETTE HAVINGA - Psycholoog Wederkerigheid ... Rond de eettafel praten mijn kinderen en ik graag over hoe bijzonder mensen zich soms gedragen, wat nogal eens voor onbegrip zorgt. Waarom kijkt die vrouw achter de kassa altijd chagrijnig? Waarom zegt de buurman nooit hallo? We komen dan altijd tot de conclusie dat je een ander niet kunt veranderen maar alleen verantwoordelijk bent voor je eigen gedrag. Wat je zelf kunt doen, is je er niet door laten beïnvloeden en eenvoudigweg vriendelijk contact maken, ook al krijg je er niet veel voor terug. In de organisatie waar ik werk, woont een vriendelijke jongeman; Bart. Bart weet de aandacht van begeleiders te trekken met knipoogjes en glimlachen. Dit zorgt altijd voor leuke reacties en knipogen en glimlachjes terug. Soms moet Bart hierin ook begrenst worden, want we kunnen natuurlijk niet de hele dag blijven knipogen, de aandacht is ook elders nodig. Maar aandacht krijgt hij hoe dan ook met zijn gedrag, ook met begrenzing. Bart geeft iets en krijgt er iets voor terug; een lach voor een lach. Andersom werkt het ook; wanneer de begeleider hem aandacht geeft dan krijgt hij of zij er ook iets voor terug. Kortom; er is wederkerigheid in contact. De ontwikkeling van emotieregulatie verloopt bij mensen met een ontwikkelingsbeperking vaak anders dan bij mensen met een typische ontwikkeling. Dit kan er onder andere voor zorgen dat emoties moeilijk of niet te begrijpen of af te lezen zijn. In de praktijk zie ik nog regelmatig dat de cliënten die zich minder goed emotioneel kunnen uiten ook minder aandacht krijgen. Er wordt minder met hen gecommuniceerd en minder bewust door begeleiders stilgestaan bij de behoeftes van deze cliënten. Behoefte aan verbinding en aandacht heeft iéder mens en voor mensen die zichzelf minder goed emotioneel kunnen, uiten is die behoefte waarschijnlijk dus groter. Wederkerigheid in contact vinden we allemaal prettig; het maakt dat we ons verbonden voelen. Om die verbinding te voelen, geven we onbewust dan ook meer als we wat terugkrijgen. Het vraagt om veel bewustzijn als je omgaat met mensen die minder of niet wederkerig zijn in contact. Bewustzijn van de behoefte aan aandacht en verbinding voor ieder mens en de wetenschap dat jij iets goeds doet door hierin te voorzien, zónder er iets voor terug te verwachten. Dus die chagrijnige buurman of kassamedewerker? Zeg hallo en dankjewel met een glimlach, ze hebben het harder nodig dan je denkt… •