VeineMAGAZINE 02

ZINDELIJKHEIDSTRAININGEN Als het enigszins kan is het toch altijd het fijnst om kinderen zindelijk te maken. Natuurlijk kan het telkens op het toilet zetten van een lichamelijk beperkt kind erg belastend zijn voor het gezin, maar zindelijk zijn heeft teveel voordelen. Naast waardigheid en trots, weten we ook dat een luier gewoon niet lekker zit. Zeker niet op warme zomerse dagen. Kinderen hebben regelmatig infecties en de huid raakt geïrriteerd. “Als het even kan, ga ik samen met ouders aan de slag om kinderen zindelijk te krijgen. Daar hebben we allerlei tips en trucs voor. Dingen als zithouding, klokjes, pictogrammen, soms kun je met eenvoudige tips ouders op weg helpen. Ik werk vaak samen met een ergotherapeut die kijkt naar de zithouding. We gaan dan op zoek naar een goede po-stoel of een verhoger op het toilet. Verder werk ik ook regelmatig samen met een psycholoog as ik kinderen heb waar meer begeleiding nodig is. En soms raadplegen we een arts, omdat we ook moeten uitsluiten of er niets medisch aan de hand is. Helaas lukt het niet altijd om kinderen zindelijk te krijgen.” Ingrid kan een heleboel tips en methodes toelichten die ouders kunnen helpen om hun beperkte kind zindelijk te krijgen. • Klokzindelijk. Dit is een methode waarbij ouders en verzorgers kinderen op vaste tijden, dus om de 2 à 3 uur, op de wc zetten (periode van 4 weken). • Met pictogrammen werken om alle stappen zichtbaar te maken. Van naar de wc gaan tot aan het handen wassen. • Goede zithouding, dus eventueel een aangepast toilet met een brilverkleiner/ verhoger of een po-stoel. • Een voetenbankje zodat de voeten niet bungelen van de grond en kinderen goed rechtop zitten . • Resultaten van de zindelijkheidstraining zichtbaar maken met stickers en kalender op hun niveau (met daaraan gekoppeld een beloningssysteem). • Luierbroekjes dragen vinden kinderen vaak prettig en leuker dan een normale luier. Het broekje is een stap naar normaal ondergoed en makkelijk aan en uit te doen. • Af en toe een dag geen luier dragen, vooral in de zomer, is ook een goede tip. Ouders en kinderen ontdekken dan beter hoelang ze droog zijn. • Om het plaspatroon inzichtelijk te maken is veel verschonen ook een tip zodat je precies weet wanneer er geplast is. • Zichtbaar maken van resultaten. Het is belangrijk om een kind ook te complimenteren. Maar dat kan ook met een kalender. Er zijn speciale poep- en plasdagboeken en kalenders om alles bij te houden. OOKCIJFERS Wereldwijd blijkt in alle culturen 90% van de kinderen bij 4 jaar zindelijk te zijn voor feces. Toch zijn er verschillen tussen bevolkingsgroepen: bij hetzelfde eetpatroon komt obstipatie meer voor bij blanke kinderen dan bij negroïde kinderen in de Verenigde Staten (Walker, 1985). In het onderzoek onder Amsterdamse schoolkinderen was in groep 7 de prevalentie* lager voor Marokkaanse en Turkse kinderen (respectievelijk 2,3% en 2,2%) dan voor Nederlandse kinderen (3,5%) (Wal van der, 2005). Over de oorzaken van deze verschillen is weinig bekend. Recent onderzoek onder kinderen (2-18 jaar) met een ernstige mentale en motorische handicap liet zien dat 57% obstipatie vertoonde en 55% laxeermedicatie gebruikte. Hierbij viel op dat ondanks medicatie 30% nog steeds geobstipeerd was (Veugelers 2009). De oorzaak hiervan wordt toegeschreven aan het neurologische defect, maar ook aan de effecten van gebrekkige vochtinname, moeizaam eten en andere dieetgewoonten, zoals een lage vezelinname en/of aan de immobiliteit (gegevens via NL centrum voor jeugdgezondheid). * het aantal gevallen per duizend of per honderdduizend op een specifiek moment in de bevolking. 66 VEINE DOSSIER