VeineMAGAZINE 07

Heel veel onderzoek en studies zijn er niet. Wél is aangetoond dat de mate van kwijlen samenhangt met zintuigelijke stoornissen in het mondgebied. Er wordt bovendien aangenomen dat kwijlen niet wordt veroorzaakt doordat er teveel speeksel wordt aangemaakt. Het gaat om de speekselverwerking in de mond. Onvoldoende lipsluiting en slechte tongmotoriek verergeren het kwijlen. Juist bij kinderen en volwassenen met een lichamelijke en/ of verstandelijke beperking is hiervan sprake. Ook medicijnen kunnen kwijlen verergeren (onder andere anti-epileptica en spasmolytica). Ieder mens bezit drie grote speekselklieren die elke dag een halve tot anderhalve liter speeksel produceren. Voor kinderen is het normaal dat ze één tot drie keer per minuut hun speeksel doorslikken. We letten er allemaal niet zo op. Slikken doe je vaak automatisch. Het RadboutUMC spreekt over drie fases: • de fase dat de mond het slikken van voedsel en/of speeksel voorbereidt, • de fase dat er daadwerkelijk geslikt wordt in de keel, • de fase dat de voeding en het speeksel in de slokdarm komen en worden verwerkt. Wanneer er tijdens een van deze fasen iets niet goed gaat of wanneer een kind te weinig slikt, kan dit leiden tot verslikken en/of kwijlen. Bij kinderen met een motorische en/of verstandelijke beperking kan het kwijlen echter blijven bestaan. Dit kan hinderlijk zijn voor zowel het kind als voor zijn of haar omgeving. Ook kan het kind huidirritatie krijgen of zich verslikken in het speeksel. Dat laatste kan luchtweginfecties tot gevolg hebben. Maar er zijn nog meer gevolgen. In speeksel zit amylase, een stofje dat je nodig hebt bij het verteren van koolhydraten. Wie veel speeksel verliest kan een slechtere spijsvertering hebben. In de Chinese geneeskunst wordt speeksel ook nog eens gezien als een organische vloeistof die nodig is om het bloed goed door het lichaam te laten stromen. Als je veel speeksel verliest zou dit kunnen leiden tot een slechte doorbloeding. BEHANDELVORMEN In de reguliere geneeskunde kennen we een aantal behandelvormen: • Preverbale logopedie (red.: behandeling van eet- en drinkproblemen en/of slikstoornissen bij jonge kinderen) • Medicijnen • Botox-injecties in de speekselklieren • Operatie • Gedragstherapie METEN IS WETEN Een indeling naar de ernst van het kwijlen is mogelijk met behulp van een speciaal ontwikkelde tabel, de Drooling Severity and Frequency scale . Soms kan een ‘slikvideo’ bijdragen aan het in beeld brengen van de problematiek. DE DROOLING SEVERITY AND FREQUENCY SCALE Severity/ernst 1 Dry (never drools)/ droog (kwijlt nooit) 2 Mild (only lips wet)/mild (alleen natte lippen) 3 Moderate (wet on lips and chin)/ gemiddeld (natte lippen en kin) 4 Severe (wet clothes)/ernstig (natte kleding) 5 Profuse (wet hands, tray and objects)/overvloedig (natte handen, dienblad en andere objecten)   Frequency/ frequentie 1 Never/nooit 2 Occasionally (not every day)/soms (niet elke dag) 3 Frequently (part of every day)/ regelmatig (dagelijks) 4 Constantly/voortdurend  38 VEINE DOSSIER