VeineMAGAZINE 37

WAAROM IS GELETTERDHEID BELANGRIJK ALS EEN KIND NIET KAN PRATEN? Ondersteunde communicatie (OC) biedt mogelijkheden voor kinderen met communicatieve beperkingen om zo optimaal mogelijk deel te nemen aan communicatie. Daarbij behoort zeker óók het leren omgaan en begrijpen van geschreven taal. “Dat lijkt op het eerste gezicht vaak niet vanzelfsprekend. ’Een meervoudig beperkt kind dat niet of nauwelijks kan praten heeft het toch al moeilijk genoeg…’ horen we veel ouders en hulpverleners zeggen, zeker daar waar het gaat om het leren lezen. Wat ze zich niet realiseren is dat kinderen niets leren over geschreven taal als ze die niet al van jongs af aan aangeboden krijgen. “De toegang tot teksten kan ook via (klank)gebaren, pictogrammen, klankrebussen, tekeningen. Daarom spreken we bij Stichting Milo in deze context ook wel over ondersteunde geletterdheid.” zegt Stijn Deckers, die als manager behandelcoördinatie is verbonden aan Stichting Milo. “Kinderen die zich normaal ontwikkelen, ’lezen’ immers vaak allang voordat ze in groep 3 leesonderwijs krijgen. Dit heeft er onder andere mee te maken dat wij in een sterk talige en geletterde samenleving functioneren. Overal om ons heen zijn geschreven boodschappen, letters en tekens. Denk maar eens aan Ikea, Hema en de welbekende gele M. De periode die voorafgaat aan het ’echte’ lezen noemen we de fasen van ontluikende en beginnende geletterdheid; kinderen leren spelend (een aantal) letters herkennen, ze ontdekken wat rijmen is. Van jongs af aan krijgen ze al boekjes te zien. Ze leren de bladzijde omslaan van links naar rechts, ze herkennen een favoriet boek aan de kaft. Deze informele kennis over geschreven taal maakt de weg vrij voor het leren lezen op latere leeftijd, maar ook voor de ontwikkeling van woordenschat en spraak. Ook voor kinderen en jongeren met een meervoudige beperking is het belangrijk om al vroeg ervaringen op te doen met geschreven taal. Lezen en schrijven kan namelijk bij uitstek een communicatievorm zijn wanneer het mondeling niet lukt. Dat geldt zeker voor begrijpend lezen.” “Letters zijn ’gekke’ tekeningetjes die je overal tegenkomt”, zegt Liesbeth Verkade, een vrijgevestigde logopedist die als behandelaar OC is verbonden aan Stichting Milo. “Door de Stijn Deckers 12 VEINE DOSSIER