VeineMAGAZINE 37

ontluikende geletterdheid te stimuleren, krijgen kinderen gevoel voor tekens in de wereld om hen heen. En binnen de grenzen van hun kansen kunnen ze hun potentie gaan benutten. Aan zich normaal ontwikkelende kinderen lezen we een boekje soms wel 100 keer voor. Door steeds hetzelfde verhaal aan te bieden, krijgt het kind gevoel bij de plaatjes en letters die in het boek staan. Het kind krijgt door dat je fysiek kunt bladeren in een boek en dat een verhaal een begin en een einde heeft. Voordat een kind leert lezen, krijgt het al ingeslepen dat plaatjes en tekens een betekenis hebben en wennen ze aan woordbeelden doordat onder ieder plaatje van de krokodil altijd dezelfde tekens staan. Ook kinderen met een (ernstige) beperking kunnen pas hun eigen verhaal maken als die basis is gelegd. Bied deze kinderen daarom net zoveel aan als je ook zou doen bij een zich normaal ontwikkelend kind. In de praktijk blijkt dat voordoen het beste werkt. Als ouders laat thuiskomen en voor het koken toch nog even vijf minuutjes samen lezen met hun kind, doen ze dat om een fijn moment met elkaar te beleven. Regelmatig merk ik bij ouders en professionals dat ze niet weten hoe je voorleest of samen leest met een kind met beperkingen. Voor een kind met een ontwikkelingsniveau van negen maanden is plaatjes aanwijzen en samen bladeren ook nuttig bezig zijn. Als je het kind zelf laat bladeren kan je verrast worden door wat het kind dan doet. Of je nu een ouder, verzorger of juf bent, aandacht schenken aan geletterdheid is een leuke manier om deze kinderen te stimuleren in hun ontwikkeling.” HET VERLOOP VAN TAALONTWIKKELING BIJ KINDEREN Vanaf de geboorte ontstaat de potentie tot communiceren door de interactie met onze omgeving. Hans van Balkom vertelde in zijn interview hoe dat werkt. Alle zintuigen en uitingsvormen zijn daarbij in principe gelijkwaardig en kunnen elkaar vervangen. Waarnemen is van groot belang, je leert vergelijken en je leert betekenis toekennen aan de dingen om je heen. Je herkent patronen en je ontwikkelt een geheugen. Dat biedt overzicht, vertrouwen en veiligheid. Onze motoriek en mobiliteit maken het bereik van een wijdere omgeving mogelijk. Dit alles is nodig om tot communicatie en taal te komen. De potentie tot communiceren activeer je door te investeren in ontluikende > Liesbeth Verkade 13 DOSSIER