VeineMAGAZINE 37

en beginnende geletterdheid en dat geldt voor alle kinderen. Ontluikende geletterdheid is voor iedereen de basis, de eerste stap naar geletterdheid. Geletterdheid gaat niet alleen over het kunnen lezen en schrijven. Bij kinderen die zich normaal ontwikkelen, wordt ontluikende geletterdheid op een natuurlijke, vanzelfsprekende manier gestimuleerd. “Ik heb de indruk dat veel mensen denken dat geletterdheid van ondergeschikt belang is voor kinderen met een (ernstige) beperking. Het stimuleren van de geletterdheid is voor deze kinderen net zo belangrijk! Bij kinderen met een communicatief meervoudige beperking (cmb) streven we geletterdheid of gesproken taal niet primair na. Het doel dat wij nastreven is dat het kind zich optimaal kan ontwikkelen. Wij vinden het belangrijk dat iedereen er plezier in heeft en dat het kind het fijn vindt en zich veilig voelt. In zo’n sfeer kan het communicatiepotentieel tot groei komen”, aldus Liesbeth Verkade. Een kind ontwikkelt taalvaardigheid in interactie met volwassenen en kinderen in zijn omgeving. “Ook oudere kinderen kunnen alsnog leren lezen”, zegt Stijn Deckers “En dat geldt ook voor volwassenen. Leeftijd bepaalt niet of je wel of niet kunt leren lezen. Je bent nooit te oud om iets nieuws te leren. De snelheid waarmee dat gaat, en lezen is een complexe vaardigheid, neemt over het algemeen wel af met het ouder worden. De hersenen van jongere kinderen zijn over het algemeen flexibeler – plastischer – en daarmee gaat het wel gemakkelijker.” DE EERSTE LETTERS DIE JE LEERT Ontluikende geletterdheid is de fase waarin een kind voor het eerst ervaring opdoet met schriftelijke taal. De gezinssituatie heeft veel invloed op het niveau van geletterdheid dat kinderen bereiken voor ze naar de basisschool gaan. De interactie tussen ouders en kind, voorlezen, voldoende beschikking over schrijfmateriaal en leesboekjes zijn allemaal factoren die een rol spelen. “Veel kinderen herkennen al snel de letter M van mama en McDonalds”, weet Liesbeth Verkade. Uit onderzoek is naar voren gekomen dat een zich normaal ontwikkelend kind gemiddeld 4.380 uur aan spraakvoorbeelden krijgt voordat het zelf gaat praten rond de leeftijd van 18 maanden. Kinderen die nooit tot echt praten komen, kunnen communiceren met hulp van ondersteunende communicatiehulpmiddelen. Deze kinderen hebben voor hun taalontwikkeling voorbeelden nodig die aansluiten bij de vormgeving van hun ondersteunde communicatie. 14 VEINE DOSSIER