VeineMAGAZINE 29

3. Speciaal onderwijs (so) Scholen bedoeld voor kinderen die vanwege een heftige problematiek geen passende plek binnen het regulier basisonderwijs of speciaal basisonderwijs kunnen vinden. Denk aan zeer moeilijk lerende kinderen, verstandelijk of lichamelijk beperkte kinderen of kinderen met ernstige problemen wat betreft hun gedrag. 4. Voortgezet speciaal onderwijs (vso) Hierin zitten voornamelijk kinderen die vanuit het speciaal onderwijs zijn doorgestroomd. Er is een groep van scholieren die op het voortgezet speciaal onderwijs een vmbo-diploma haalt en daarna eventueel nog een opleiding kan volgen, maar er zijn ook scholieren met een zeer ernstige problematiek die hierna overgaan naar dagbesteding. Hoewel leerlingen op het voortgezet speciaal onderwijs (vso) even oud zijn als leerlingen op het reguliere voortgezet onderwijs (vo), valt het vso onder primair onderwijs volgens de Wet op het primair onderwijs. IN HET SPECIAAL ONDERWIJS (SO EN VSO) KENNEN WE VIER CLUSTERS: 1. Cluster 1: blinde, slechtziende leerlingen; 2. Cluster 2: dove, slechthorende leerlingen of leerlingen met een taal-spraakontwikkelingsstoornis; 3. Cluster 3: lichamelijk gehandicapte en/of verstandelijk gehandicapte en langdurig zieke leerlingen (somatisch); 4. Cluster 4: kinderen met psychische stoornissen en gedragsproblemen. BINNEN CLUSTER DRIE HEB JE SO EN VSO EN VIND JE ONDER ANDERE ONDERSTAANDE RICHTINGEN: • mytylscholen zijn voor kinderen met vooral lichamelijke beperkingen. • tyltylscholen zijn voor meervoudig beperkte kinderen. • zmok-scholen zijn scholen waar kinderen zitten die geen motorische beperking hebben, maar wel een ontwikkelingsachterstand. • zmlok-scholen zijn scholen voor zeer moeilijk opvoedbare (en moeilijk) lerende kinderen. De termen mytyl en tyltyl zijn afkomstig uit het sprookje DE BLAUWE VOGEL van de Belgische auteur Maurice Maetelinck. Mytyl en haar broertje Tyltyl hebben een ziek buurmeisje. Ze kunnen haar alleen beter maken door haar een blauwe vogel te schenken. Een fee geeft het tweetal de opdracht om deze blauwe vogel van geluk te zoeken. Hoe ze ook zoeken, ze kunnen die vogel nergens vinden. Daarom schenken ze haar hun eigen witte tortelduif. De duif verandert in een prachtige blauwe vogel. Deze kiest weer de vrijheid en blijft - net als het geluk - ongrijpbaar. Het zieke buurmeisje wordt spontaan weer beter. Kinderen in de zorg die cognitief misschien best wel onderwijs zouden kunnen volgen. In Nederland zijn er diverse types onderwijs zodat er voor elk kind onderwijs mogelijk is. Voor kinderen waarvoor leren echt onmogelijk is, hebben we dagbesteding. Marike zet daarbij een vraagteken. “We hebben kinderen in de zorg die cognitief misschien best wel onderwijs zouden kunnen volgen, maar voor wie het gebouw te groot is, er teveel prikkels zijn of er zijn andere dingen waardoor normaal onderwijs volgen niet mogelijk is.” Een aantal jaren geleden was er een ondergrens in de cluster 3 scholen. Je moest dan een ontwikkelingsniveau van tweeënhalf tot drie jaar hebben, maar dat is losgelaten. De leerlijnen gaan nu vanaf ontwikkelingsniveau nul. Nu kan ieder kind onderwijs krijgen want ieder kind ontwikkelt zich. Hoe klein de stapjes ook zijn, er zijn altijd ontwikkelingsmogelijkheden. Als ik Marike vraag waarom ze het zo belangrijk vindt, ontdek ik een enorme drive: “Ik zie dat alle kinderen mogelijkheden hebben. Je sluit nu bepaalde wegen uit omdat we twee aparte ministeries hebben: een Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en een Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Als kinderen zowel bij het ene als bij het andere ministerie moeten aankloppen wordt het lastig, want elk ministerie heeft eigen regels die ook gepaard gaan met financieringen. Het is een bureaucratische heisa om een combinatie mogelijk te maken en daarmee zet je kinderen op achterstand. Terwijl er kansengelijkheid is voor alle kinderen!” Ze vervolgt: “Kinderen die veel zorg nodig hebben, hebben wel degelijk ontwikkelingsmogelijkheden. Vaak meer dan we denken in de zorg. Overigens wordt er al veel gedaan. Veel medewerkers bij kinderdagcentra werken gelukkig al ontwikkelingsgericht! Het is belangrijk dat we dit blijven zien en blijven proberen, ook als we denken dat kinderen zich nauwelijks kunnen ontwikkelen. Zo blijken kinderen met > 16 17 VEINE DOSSIER DOSSIER